Bimfoodle

Sterfdag

Ik vind het een raar woord, maar dat komt misschien omdat ik ook nooit echt waarde hecht aan verjaardagen en trouwdagen. Mijn lief heeft het in onze kalender geschreven, het is een herinnering voor hem aan de dag dat hij voor het laatst zijn vader’s hand vasthield. Aan de zware beslissing om de zorg en de medicijnen en de pogingen van allerlei dokters stop te zetten, omdat het genoeg was geweest. En aan de ijzige koude dag in de kerk en op de begraafplaats waar zoveel mensen hun medeleven en steun kwamen betuigen voor ons verlies.

Weinig van hen weten hoe zwaar het was voor hem, ik moet bekennen dat ik het ook niet kan bevatten, mijn lief is een stille, hij gaat door met het leven en staat er niet vaak bij stil. Als hij dat wel doet, zie ik hem broos worden, breekbaar, zoals zijn vader in dat ziekenhuisbed. Het is een familie van hele koppige mensen, toegeven dat het zwaar is, ondraaglijk misschien, dat kunnen ze geen van allen. Hij valt even stil, zijn ogen worden vochtig en zijn stem breekt, voor een enkel moment. En dan stopt hij het weer weg. Schraapt hij zijn keel, kijkt om zich heen naar de wereld en alle dingen die hij nog moet doen en gaat aan de slag. Hij lijkt zo op zijn vader…

Het is een zware tijd geweest. Toen Moeke eenmaal begraven was, trok zijn vader zich terug. Hij liet ons niet weten hoe het precies met zijn gezondheid ging, en op familiedagen en verjaardagen verstopte hij zijn slechte gezondheid achter grapjes en gemopper. Mijn lief wilde ook liever niet het verlies onder ogen komen, we bezochten zijn vader niet vaak en we hadden hem ook niet veel te zeggen. Hij kon slecht voor zichzelf zorgen en tegelijkertijd weigerde hij vaak hulp. Het was een pijnlijke situatie.

Het huis is nog niet verkocht, dat gaat moeizaam, het is een luxe huis, weinig vraag naar. Mijn lief komt er liever niet, alsof het verlies daar als een beklemmend spook rondwaart, ook al hebben we het huis al helemaal verkoopklaar gemaakt. Toegeven dat hij liever niet in dat huis komt, is ook zo’n breekbaar moment. Hij vergeet het liever dat deze dingen hem dwarszitten, hij vergeet deze gevoelens letterlijk, hij ploetert door met het dagelijks leven, vuilniszakken, winterbanden, de rollenspelvereniging.

Ik weet wat zijn moeder zou hebben gedaan. Eindeloos pogen een gesprek op gang te brengen over het verlies en alle gevoelens. Vinger op de pijnlijke plek. Mijn lief vond dat ze zeurde. Hij vond dat moeilijk vroeger, nam de telefoon niet op als zijn moeder belde, geen zin in het gezeur. Dus ik weet in ieder geval wat ik niet moet doen.

Als hij even broos wordt, neem ik hem in mijn armen. Ik kan me niet goed voorstellen wat hij voelt. Toen we vorige week iets ingrijpends meemaakten, wilde ik meteen mijn ouders bellen. Grappig, want mijn moeder moppert ook wel eens dat ik niet vaak genoeg bel. Mijn ouders zijn er nog. Die van hem niet meer.

“Stomme ouders,” moppert hij dan, alsof het kinderen zijn die hem een duw hebben gegeven waardoor hij op zijn neus is gevallen. Meer komt er niet uit. Het lijkt alsof hij niet de rust kan vinden die ik heb gevonden, de berusting dat ze nooit meer beter zouden worden en dat ze nu in ieder geval niet meer hoestend met pijn op hun borst allerlei medicijnen hoeven in te nemen.

We hebben ze allebei zien sterven, misschien niet op het moment zelf, maar wel over de loop van een aantal maanden. We hebben gezien hoeveel zieker ze werden van in het ziekenhuis verblijven, en hoe weinig alle medicijnen leken te helpen. We hebben gezien hoe afhankelijk ze waren van elkaar, hoe bang ze waren van de dood, en van echt tegen ons zeggen wat ze voelden. We hebben hun lichamen zien kromtrekken en vermageren, hun huid werd doorzichtig en hun ogen glazig. Hun handen waren koud en hielden ons maar slapjes vast. Handen vasthouden. Hem vasthouden is het enige wat ik kan doen, lijkt het soms.

Die breekbare momenten geven mij niet-gevoelens: Ik wil dit niet, ik kan dit niet aanzien, ik kan het niet beter maken, ik weet niet wat ik ermee moet. Hem vasthouden, hem overeind houden, hem weer zien glimlachen, dat is alles wat ik wil.

Originally published at my website. You can comment here or there.